Những yếu tố quyết định chất lượng trà dây rừng

Trà dây rừng luôn được các chuyên gia đánh giá cao, khuyên dùng. Vậy tại sao trà dây rừng lại được đánh giá cao? Những yếu tố nào đã làm nên chất lượng của trà dây rừng?

Những năm gần đây, hàng loạt nghiên cứu đã được thực hiện để chứng minh các công dụng của trà dây rừng với sức khỏe như thanh nhiệt, giải độc, kháng khuẩn, chống viêm, tăng cường sức khỏe, phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh dạ dày (viêm dạ dày, viêm loét dạ dày hành tá tràng, viêm bờ cong nhỏ, viêm trợt hang vị, viêm dạ dày do vi khuẩn HP)….

tra-day-rung-1

Trà dây rừng là khắc tinh của bệnh dạ dày

Tuy nhiên, dù trà dây tốt cho sức khỏe nhưng không phải công dụng của loại trà dây nào cũng giống nhau. Trong đó, trà dây rừng là loại được đánh giá cao, được người bệnh tin dùng nhất. Vật những yếu tố nào đã làm nên công dụng của trà dây rừng:

Thổ nhưỡng và khí hậu tốt cho cây trà dây rừng

Trà dây rừng là loại cây ưa ẩm và ưa sáng. Cây thuộc họ nho nên có dây leo với tua cuốn, thường leo lên và mọc chùm trên các loại cây bụi, những cây gỗ nhỏ ở ven rừng, trên các đồi hoặc nương rẫy. Cây thích nghi với vùng á nhiệt đới núi cao nên khá phổ biến ở nước ta – một nước nhiệt đới ẩm gió mùa với 3/4 diện tích là đồi núi.

Tuy nhiên, dù có nhiều vùng phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây chè dây nhưng một số nghiên cứu nhỏ đã chứng minh loại trà dây rừng sinh trưởng ở vùng Tây Bắc nước ta, đặc biệt là những vùng cao như Sapa, Cao Bằng thường cho chất lượng tốt nhất. Khi dùng loại trà dây rừng này, người dùng thường đạt được kết quả điều trị vượt trội.

Lý giải về tình trạng này, các nhà nghiên cứu cho rằng thổ nhưỡng và khí hậu đặc trưng của vùng Tây Bắc giúp cây trà dân sản sinh được nhiều hợp chất hữu ích hơn.

tra-day-rung-2

Thổ nhưỡng quyết định chất lượng của trà dây rừng

Thời vụ để thu hái trà dây trị bao tử

Ngoài khí hậu và thổ nhưỡng thì thời vụ thu hái cũng có mối liên hệ mật thiết với chất lượng trà dây thành phẩm. Cụ thể, những ngọn trà dây non thường cho dược tính tốt nhất, khả năng hỗ trợ điều trị mạnh nhất. Do đó, thời điểm thích hợp nhất là mùa mưa ẩm, lúc cây ra trồi non và sinh trưởng mạnh.

Thường thì mùa mưa ẩm ở các tỉnh miền núi phía bắc nước ta chỉ kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 âm lịch. Qua giai đoạn này, khí hậu bắt đầu thay đổi, trời chuyển lạnh khiến chồi non không mọc, cây rụng dần rồi trụi lá, không còn đảm bảo các hợp chất cần thiết.

Người thu hái trà dây rừng cũng cần lưu ý là cây có khả năng tái sinh trồi mạnh mẽ sau khi bị cắt cành. Do đó, nếu đang trong mùa mưa thì nên cắt cành vừa phải để cây mau chóng lên chồi và căn thời gian để quay lại thu hoạch trồi. Điều này không chỉ đảm bảo sản lượng mà còn đảm bảo dược tính trong mỗi khúc trà dây.

trà dây rừng

Trà dây rừng nên được thu hái trong mùa mưa, khi cây sinh trưởng mạnh

Lớp phấn trắng cần biết khi uống trà dây

Phấn trắng xuất hiện trên cả những cây trà dây rừng tươi, cành dược liệu đã thu hái và loại dược liệu thành phẩm đã qua sơ chế. Nhiều người cho rằng những đốm trắng này là do cây bị mốc, bị sâu bệnh, thậm chí không dám sử dụng vì sợ ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhưng trên thực tế, đây là quan niệm hết sức sai lầm vì phấn trắng này không chỉ không gây hại mà còn là thành phần quan trọng quyết định chất lượng của trà dây rừng:

– Ở cây trà dây rừng tươi, những phấn trắng lốm đốm trên lá chính là mủ nhựa của trà dây tiết ra khi bị va đập hoặc bị côn trùng, chim thú làm rách lá, xước thân. Ở những cành trà dây mới thu hái thì phấn trắng là lớp nhựa từ mặt cắt của cành chảy ra, dính vào lá.

– Ở trà dây rừng khô, phấn trắng dính trên lá, cành chính là nhựa tiết ra khi người sơ chế chặt khúc chè dây. Phấn trắng này thường dính đều vào chè và càng nhiều phấn trắng thì chè càng tốt, càng hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả.

Các sơ chế chè dây khô

Việt Nam có nhiều thảo dược quý, tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, điểm yếu của tất cả cây thuốc nam mà chúng ta đã phát hiện và đang sử dụng là đều sơ chế rất thô sơ, phụ thuộc vào tự nhiên nên dược tính mất nhiều, tỷ lệ vị hỏng, bị nấm mốc tác động cao.

Do đó, thay vì cứ đem về phơi khô như bình thường. Người làm trà dây leo sau khi hái về nên tiến hành rửa sạch, để ráo nước, cắt thành từng đoan ngắn để càng nhiều nhựa trà dây rừng từ thân, lá cây chảy ra. Sau đó trọn đều để nhựa thấm đều vào các cánh chè (chè dây có càng nhiều nhựa trắng thì càng là trà dây chất lượng). Sau đó, chè sẽ được ủ trong khoảng 8 tiếng để nhựa chè chuyển hết thành phấn, các phấn này bám chặt vào cánh chè và các hợp chất lữu ích trong chè lên men.

Cuối cùng, chè được đem đi sao hoặc phơi cho khô hẳn. Trà dây rừng khô thành phẩm đạt yêu cầu phải là loại chè có màu xanh nhạt, chè có mùi thơm dịu, có nhiều phấn trắng bám vào trông như bị mốc. Khi không nhìn kỹ, nhiều người lầm tưởng trà dây rừng có phấn trắng là trà mốc, hỏng, không dùng được. Tuy nhiên, đây là lớp phấn của chè, là đặc điểm đại diện cho công dụng, là kết quả của một quá trình nghiên cứu, chế biến hết sức phức tạp. Đặc biệt, càng những loại trà dây chất lượng cao như trà dây Hà Giang thì lớn phấn trên trà càng rõ ràng.

Comments (No)

Leave a Reply